'Het is net of je op een filmset loopt, zo surrealistisch. Een 'complete' leefomgeving, maar geen menselijk leven te zien.' Foto: Mark van Lammeren
'Het is net of je op een filmset loopt, zo surrealistisch. Een 'complete' leefomgeving, maar geen menselijk leven te zien.' Foto: Mark van Lammeren (Foto: Mark van Lammeren)

Fotograferen in 'exclusion zone'

Door Mark van Lammeren

Urban Exploring naar de kerncentrale in Tsjernobyl

Met vier vrienden maakte Mark van Lammeren een vijfdaagse trip naar Tsjernobyl en Pripyat in de Oekraïne. Al jaren was dat iets geweest waar hij graag heen wilde, maar hij heeft het nooit echt voor mogelijk gehouden. "Henny stond ook te springen, samen zijn we de afgelopen paar jaar veel geweest naar locaties in de meer omliggende landen als België, Duitsland, Frankrijk, Luxemburg of Tsjechië. Al vrij snel kwam Moreno daarbij, die ik ongeveer een jaar geleden leerde kennen en dezelfde interesse in urbex fotografie deelt. Hij vroeg een vriend van hem mee die niet fotografeert, maar wel erg graag mee wilde naar Chernobyl. Zo hadden we allemaal al langere tijd dezelfde wens, die eindelijk werkelijkheid werd."

Alphen aan den Rijn - Mark: "Voor we het wisten zaten we in het vliegtuig richting Kiev. We hadden drie volle dagen om te exploren in 'The Exclusion Zone'. Dit is een gebied van zo'n 2.600 vierkante kilometer dat om de 'gesmolten' kerncentrale in Tsjernobyl heen ligt. Dit gebied is 32 jaar geleden volledig geëvacueerd, hermetisch afgesloten en staat tot op de dag van vandaag onder streng militair toezicht. Voor onze overnachtingen kregen we een verlaten huis toegewezen met vier bedden, een douche en toilet."

Naar Tsjernobyl

"We kwamen de eerste dag laat in de middag aan in Tsjernobyl, afgezien van wat gedoe met een lange ondervraging op het vliegveld en een aanvaring met een rechercheur in burger verliep alles meer dan vlekkeloos. Opgepikt door onze chauffeur, die overigens geen woord Engels sprak, begonnen we aan de tweeënhalf uur durende rit van Kiev naar Chernobyl."

"De eerste ochtend op de plek des onheils is niet te beschrijven. Het is zo indrukwekkend, een dorp met stadscentrum dat was aangelegd in 1970 om personeel werkzaam in de kerncentrale te huisvesten, is volledig geëvacueerd in de namiddag van 27 april 1986. Het is net of je op een filmset loopt, zo surrealistisch. Een 'complete' leefomgeving, maar geen menselijk leven te zien. Adembenemend, iedereen was er stil van. Het postkantoor, kinderdagverblijf met poppenhoek, ziekenhuis met kinderbedjes, politiebureau met cellen, mortuarium, turnschool met gymzaal, muziekschool inclusief auditorium, een theater en zelfs een Olympisch zwembad waren al 32 jaar niet meer in gebruik en in zwaar verval geraakt. Poppen, huiswerk, operatiekamers, laboratorium, gasmaskers, politiecellen, noem maar op en we hebben het bezocht."

Gesmolten centrale

"Ook zijn we op het dak van de kerncentrale geweest, gelegen naast de bewuste 'gesmolten' centrale, niet geheel zonder gevaar. Voorafgaande aan deze trip hebben we een document moeten tekenen dat we van alle claims afzien, mocht er iets voorvallen. Dit werd ons nog eens op het hart gedrukt toen we deze centrale beklommen. Wat een klim was dat, maar dat was het allemaal waard."

Lees meer

"In die drie dagen vielen we van de ene in de andere verbazing, ik zou hier wel vier pagina's kunnen vullen met mijn verhaal en foto's. Als je meer wilt lezen en zien van onze ervaringen, kun je verder lezen op mijn website. Ik ben op het moment nog steeds bezig om door alle foto's heen te komen voor de mooiste exemplaren."

www.urbexetorbi.nl facebook.com/urbexetorbi instagram.com/urbex_et_orbi

Over Urban Exploring

Urbex fotografie komt van Urban Exploring. Urban exploring, afgekort urbex, is het bezoeken en fotograferen en documenteren van infrastructuur gemaakt door de mens, meestal verlaten gebouwen of niet openbaar toegankelijke locaties. De term urban exploring is Engels en betekent letterlijk 'verkennen van het urbane' (= stedelijke), maar het kan zich net zo goed op het platteland afspelen.
Hoewel er geen verenigingen met statuten en regels voor urban explorers bestaan, houden de meesten zich aan de gedragslijn: 'Laat slechts voetstappen achter, neem slechts foto's mee'. Ook proberen de meeste explorers geen wetten te overtreden anders dan het zich begeven op terreinen waar zij geen wettige toegang toe hebben; volgens velen een 'onschadelijke' overtreding.

Gevaarlijk
De plekken kunnen wel gevaarlijk zijn, omdat er jaren lang niemand meer naar om heeft gekeken, geen onderhoud is gedaan en dus veel plekken op instorten staan. Je komt vaak rottend beton, grote gaten in vloeren en plafonds, schimmel, asbest etc. tegen in dergelijke plekken.

De meeste explorers zijn er slechts op uit om foto's en/of video's te maken van oude gebouwen, zowel van binnen als buiten. Sommigen plaatsen die dan op een website of beheren een collectie. Sommigen beoefenen urban exploring vooral voor de opwinding vanwege het gevaarlijke en/of verboden karakter van plekken, bijvoorbeeld het beklimmen van hoge objecten als bruggen en communicatietorens.

Verboden terrein

Het probleem is dat explorers per definitie nieuwsgierig zijn naar niet algemeen bekende plekken en zich daarmee vaak op verboden terrein begeven; plekken die ook bezocht worden door mensen met andere bedoelingen zoals graffiti-spuiters en krakers, of vandalen en koperdieven.

Expositie

Van 1 maart tot en met 5 april zijn foto's van Mark van Lammeren, van Tsjernobyl, maar ook van andere locaties, te zien in een expositie in lunchroom Het Schoutenhuis, Julianastraat 4 in Alphen. Openingstijden: di-za 10.00-16.00 uur.

Meer berichten